غذا، الکساندر همن، سرودن نان، نان، ملیکا خوش نژاد، اسکات کاتلر شرشو، ساریوو، بوسنی، رستوران، پناهجویی، یوگوسلاوی

نان مقدس است | روایت الکساندر هِمُن از پناهجویی و غذاهایی که زنده نگه‌شان داشت

در خانوادۀ من، غذا بخشی از نظام پیچیدۀ دانشی است که سلسله‌مراتب ارزشی خاص خود را دارد؛ جایی که گوشت و نان در صدر نشسته‌اند. گوشت در هر شکلی که باشد ارج‌وقرب دارد: تکه‌ای، دودی، سوسیس، کباب. ارزش ذاتی دارد چون در گذشتۀ روستایی، هرگز از قصابی یا فروشگاه تهیه نمی‌شد، بلکه از موجودات زنده‌ای می‌آمد که تعدادشان نشانۀ دارندگی بود، شاید اسم هم داشتند و زمستان‌ها را در خانه و کنار خانواده می‌گذراندند. همچنین ارزش گوشت نسبت مستقیم داشت با زحمتی که برای رساندنش به سر سفره کشیده می‌شد. به همین دلیل سبزیجات همیشه جایگاهی فرودست داشته‌اند– سبزیجات نه داستانی دارند، نه می‌شود برایشان اسم گذاشت و نه می‌توانند معیار مال و مکنت باشند. بنابراین سبزیجات صرفاً به عنوان غذای فرعی تحمل می‌شوند و غذای واقعی محسوب نمی‌شوند. گیاه‌خوارها شاید محترم باشند (اگر اصلاً به تورتان بخورند)، اما کسی درک‌شان نمی‌کند. انتخاب نخوردن گوشت نشانه مرتبه‌ای از آسایش و امتیاز است که کمتر کسی توانسته به آن برسد. خانوادۀ من که اصلاً چنین چیزی را درک نمی‌کند. چرا وقتی می‌توانی هر گوشتی را می‌خواهی بخوری، فقط کلم‌بروکلی بخوری؟

لیلا العلمی، پرستو نیکنام، بی کاغذ اطراف الهام شوشتری زاده، نفیسه مرشدزاده، زبان عربی، مراکش، مایکل جکسون، ویتنی هیوستون، تریلر، رمان، نوشتن، تعلق

مرز بین تعلق و عدم تعلق | جستاری از لیلا العلمی دربارۀ زبان، سرگردانی و نویسندگی

وقتی شروع به نوشتن رمان دیگر آمریکایی‌ها کردم، می‌خواستم بگردم و ببینم که احساس بی‌تعلقی در خانواده و جامعه چگونه خودش را نشان می‌دهد. چهار سال وقت گذاشتن روی شخصیت‌های داستان به من نشان داد چقدر احساس تعلق می‌تواند مبهم و تغییرپذیر باشد، چقدر اجازه می‌دهیم که بر ما تسلط داشته باشد و چقدر راحت می‌‌شود از آن علیه ما استفاده شود. حس متفاوت بودن هیچ‌وقت در من از بین نرفته است. اما با گذشت سال‌ها دریافته‌ام که این حس یک موهبت است؛ به من اجازه می‌دهد مشاهده کنم، فرصت‌های احتمالی را بپذیرم و در مرز‌هایی که مردم بین تعلق و عدم تعلق می‌کشند جست‌وجو و کاوش کنم. این چیزی است که از من نویسنده می‌سازد.

بافتنی، پولیور، ندا بهرامی نژاد، ریچل هرون، بی کاغذ اطراف، الهام شوشتری زاده، نفیسه مرشدزاده، شب یلدا، کاموا

سر انداختن | قصۀ اولین بافتنی من و زشت‌ترین پولیوِر دنیا

توی خانه کاموا را سرخوشانه سر انداختم، چه می‌دانستم با این ندانم‌کاری‌ها به‌زودی رج‌به‌رج خودم را توی بد هچلی می‌اندازم. نمونۀ آزمایشی نبافتم که اندازه‌ها دستم بیاید، روحم هم از این‌جور چیزها خبر نداشت. توی عمرم از روی الگوی «واقعی» نبافته بودم و می‌خواستم کارم را با یکی از الگوهای دهه‌پنجاهی شروع کنم که توی صندوقچۀ چوبِ کاج مادرم گیر آورده بودم. به نظرم خیلی از مد افتاده نبود: پولیوِر آستین‌رگلان ساده، یقه‌گرد و بدون طرح‌ونقش. چون به ذهنم نمی‌رسید می‌شود اندازه‌هایم را بگیرم و با اعداد توی الگو مقایسه کنم، دیمی سایز متوسط را انتخاب کردم. فقط می‌خواستم پولیوِر ببافم. درست همان‌طور که به سرم زده بود از روی کتاب‌، تندنویسی و طراحی یاد بگیرم، حس خودآموزی‌‌ام گل کرده بود و می‌خواستم از روی الگو، بافت پولیوِری کامل را یاد بگیرم. شک نداشتم بافتنی از میل‌‌هایم به پرواز درمی‌آمد. آماده بودم.

کتاب، یوکو تاوادا، نشر اطراف، بی کاغذ اطراف، ستاره نوتاج، الهام شوشتری زاده، کتابخوانی، ارواح ملیت ندارند، الهام شوشتری زاده

جای کسی که کتاب می‌خواند، تنگ نمی‌شود | جستاری از تاوادا دربارۀ مطالعه در مترو

حتی وقتی قطار شهری تا خرخره پر است، برای کسی که در حال مطالعه است، هرگز جا تنگ نمی‌شود. صفحه‌های کتاب پیرامون بدنِ کتاب‌خوان، فضایی بی‌نهایت گسترده فراهم می‌کنند. کسی که بغل‌دست یکی از همین کتاب‌خوان‌ها خوابش ببرد، شاید در رؤیا با شخصیت اصلی کتاب او مواجه ‌شود و اگر بر حسب اتفاق روزی همان کتاب را بخواند، تعجب کند که شخصیت اصلی این‌قدر برایش آشناست.

باور محض خاطره حافظه عرفان قادری، سَلی تیسدِل، نابوکوف

باور محض | به خاطره اعتمادی هست؟

خاطره وعدۀ خاصی می‌دهد: داستانی واقعی را روایت می‌کند که ریشه در گذشتۀ منحصر‌به‌فرد نویسنده دارد، گذشته‌ای که فقط نویسنده از آن مطلع است. به نظر من، خاطره‌نویسی بازگشت به اتفاقات گذشته و نقل دوبارۀ آن‌ها با لعابی ظریف و بی‌غل‌و‌غش است که احساس، اعتقاد و تفسیر شخص از وقایع را نشان می‌دهد. من می‌نویسم تا احساس، حالت روحی، و سکونی را زنده کنم که هنگام هجوم گذشته بر شخص غالب می‌شود. غالباً می‌نویسم تا حس لذت‌جوییِ عجیب و ناگزیر کودکی را بازیابم؛ دنیای بزرگ و صمیمی‌ و زنده‌ای که کودک در وسط آن جای دارد. این را بازمی‌یابم، ولی می‌خواهم احضار هم بکنم، و چیز مرده‌ای ــ شاید بیش از هر چیز آن حس لذت‌جوییِ عمیق ــ را دوباره زنده کنم.

ان بویر، مهرداد اصیل، سرطان پستان، جستار روایی، خاطره نگاری، جان دان، ویرجینیا وولف، فمینیسم، پولیتزر 2020، الهام شوشتری زاده، بی کاغذ اطراف

آنچه سرطان با خود می‌بَرَد | جستاری از اَن بویر در مورد تجربۀ سرطان

دیگران از دچار شدن ما به سرطان با خبر نمی‌شوند، مگر آن‌که خودمان به آنان بگوییم. من هم به همین منظور از نخستین نیایش جان دان اسکرین‌شات گرفتم و در فیسبوکم گذاشتم. بعد، سرگرم کارهایی شدم که در دستورالعمل‌های اینترنتی خوانده بودم، مثل خبر دادن به مادرم، خبر دادن به دختر نوجوانم، سابیدن و تمیز کردن آشپزخانه، مذاکره با کارفرما، پیدا کردن کسی برای نگهداری از گربه، رفتن به دست‌دوم‌فروشی و یافتن لباسی سازگار با پورت شیمی‌درمانی، تماس گرفتن با دوستانم و ابراز ناراحتی از این‌که مادر مجرد شاغلی هستم که کسی نیست از دخترم مراقبت کند. در بخش سرطان همه به گونۀ دردناکی هیئت یکسان و برابری دارند: سرها همه تاس است، چهره‌ها همه گیج و منگ، صورت‌ها همه ورم‌کرده از مصرف کورتون، زیر پوست همه هم پورت‌های پلاستیکی به روشنی لامپ دیده می‌شوند. سالخوردگان شیرخواره به نظر می‌رسند، جوانان مانند پیرسالان رفتار می‌کنند، میان‌سالان می‌فهمند ویژگی‌های میان‌سالانه‌شان رو به زوال است. مرزهای بدن‌هامان هم شکسته می‌شود؛ آنچه را باید درون بدن‌مان نگه داریم حالا انگار بیرون می‌ریزد.

هانتر دوکس، مهرداد عزتی، امضا، زندگی پنهان چیزهای معمولی، الهام شوشتری زاده، بی کاغذ اطراف، نفیسه مرشدزاده، اتوگرافی، ویرجینیا وولف، موج ها

معامله با شیطان | دربارۀ امضا و فلسفۀ آن

امضا چیست؟ امضا لرزه‌نگار شخصیت است. مثل افقی کوهستانی است، شبیه امواج دندانه‌داری است که هر کلمه داخل کلمۀ بعدی رفته. وقتی با عجله خط‌خطی می‌کنیم، اسم‌مان بیشتر شبیه نوار قلب می‌شود تا امضا: نشانه‌ای از زندگی منظم و موزون. امضا زودگذر و موقتی هم هست؛ تا رو برمی‌گردانی، جوهر در کاغذ محو می‌شود، درست مثل دود موتور هواپیما در آسمان. ما برای امضا بیشتر از دیگر شکل‌های نوشتاری اعتبار قائلیم. شکل حروفش و مشخصات خط‌شناختی منحصربه‌فرد هر یک از این حروف، به آن صلابت می‌دهد. امضای شما متناقض است: هم بداهه‌ای ناموفق است و هم تقلیدی نه‌چندان وفادارانه. هر امضا تکراری است که با تفاوت‌هایی اتفاق می‌افتد. اگر یک امضا را دو بار بزنیم و دقیقاً عین هم باشند، احتمالاً جعلش کرده‌ایم. گرچه هر شکلی که با دست‌تان کشیده‌اید باید عملاً امضا تلقی شود، ولی سندیت و اعتبارش وابسته به چیز دیگری است: به شخص، سازمان یا دستگاهی که تکرارهای گذشته‌اش را تأیید می‌کند.

دوریس لسینگ، ادبیات، نفیسه مرشدزاده، الهام شوشتری زاده، بی کاغذ اطراف، آن شرلی، نازنین سرکارات پور، مونتگومری، ولز

دست‌نوشته‌ها نمی‌سوزند | جستاری از دوریس لسینگ در ستایش کتاب

کتابخانه‌ها گنجینه‌هایی از داستان‌ها‌ و شعرها و مقالات کشورهای مختلف و تمامی دوران‌ها هستند. ادبیات با تاریخ، جادو، معما، مذهب، جامعه‌شناسی و انسان‌شناسی، یعنی تقریباً با هر موضوعی که بتوانید به آن فکر کنید، پیوند دارد و برای همه در دسترس است. فقط کافی است کسی را بیابید که عاشق کتاب‌هاست و آماده است تا پیشنهادهایی بدهد. کتابخانه‌های عمومی دموکراتیک‌ترین جای جهان‌اند. چیزهایی در آن‌جا هست که دیکتاتورها و مستبدان را نابود کرده: عوام‌فریب‌ها می‌توانند مزاحم نویسندگان شوند و وادارشان کنند که طبق خواسته‌شان بنویسند اما هر چقدر هم که تلاش کنند نمی‌توانند نوشته‌های قدیمی را از بین ببرند. افرادی که به ادبیات علاقه دارند، حداقل بخشی از ذهن‌شان در برابر تلقین مصون است. اگر اهل مطالعه‌اید، می‌توانید یاد بگیرید که مستقل فکر کنید.

مریم پوراسمعیل، لیا پورپورا، Lia Purpura، آیرونی، کنایه، بی کاغذ اطراف، الهام شوشتری زاده، نفیسه مرشدزاده،جستار

علیه آیرونی | جستاری کوتاه دربارۀ ابتذال کنایه

نقطۀ مقابل آیرونی عریانی است؛ جلوی چشم دیگران بودن است. برای همین، عوض خریدن مبلمانی مضحک - منظورم آباژورهایی با پوستۀ نارگیل و تابلوهای مزخرف «اَلوها» («سلام» به زبان هاوایی) و «ویلکامِن» («خوش‌آمدید» به زبان آلمانی) است برای این‌که نشان بدهید توریستی، که نیستی - آدم تابلوی نقاشی‌ای می‌خرد که وسعش به آن می‌رسد و در خانه‌اش آویزانش می‌کند. به خانه‌اش چیزی می‌بخشد که به آن «جایگاه ممتاز» می‌گویند. در این مورد، آدم خیلی پولدار با آدم نه‌چندان پولدار فرقی ندارد: ذوق او را وُسعش به نمایش می‌گذارد. چیزی که تو می‌بینی چیزی‌ست که او می‌پسندد. زشت، بی‌روح، ظریف، شگفت‌انگیز: در داوری مختارید. چیزهایی از این دست که میان قاب‌اند، جایشان روی طاقچه است - نخراشیده/مطلا، بی‌شیله‌پیله/ساکت - بی‌دفاع‌اند، بدون زره یا حجاب به سویتان روانه می‌شوند.