بلاگ| جستار فلسفی| روایت آدمها و باورهایشان| مجلهی ادبیات مستند
نان به پا میخیزد | دربارۀ وجوه پیدا و پنهان نان
ملیکا خوشنژاد
بلاگ| روایت آدمها و باورهایشان| زندگینگارهها| مجلهی ادبیات مستند
ویرانههای شکست سیاسی | در ستایش شکست، فروتنی و دموکراسی
رویا پورآذر
بلاگ| روایت آدمها و باورهایشان| زندگینگاره| مجلهی ادبیات مستند
من شیر بودم! | روایتی از تعزیه عاشورا
مکرمه شوشتری
پایان قصههای اپیدمی | روزی که آدمها دوباره میخوانند
کیوان سررشته۷ تیر ۱۴۰۰
قصههای اپیدمی پرشمارند و متنوع. ادبیات بیماریهای همهگیر گاهی نومیدانه به آینده نگاه میکند و گاهی امیدوارانه. اما آنچه در پایان این قصهها مشترک است نقطهی تصمیمگیریست؛ آنجا که ما انسانها، ما انسانهای عصر همهگیری کرونا، باید انتخاب کنیم وقتی جامعه بالاخره از بیماری خلاص شد، چگونه میخواهیم از نو شروع کنیم و به چه راهی برویم. در این مطلب بیکاغذ اطراف که کیوان سررشته ترجمهاش کرده است، جیل لپور مروری دارد بر پایان مشهورترین قصههای اپیدمی و درسهایی که این پایانها برای ما دارند.
آخرین روزهای خیابان قصهخوانی پیشاور
امین شیرپور۴ تیر ۱۴۰۰
خیابان قصهخوانی و بازار قصهگوهای پیشاور روزگاری قلبِ تپندهی این شهر تاریخی بود؛ خیابانی که محلیها و مسافران در قهوهخانههایش جمع میشدند و قصههایشان را برای هم میگفتند. این مطلب بیکاغذ اطراف روایتِ پرسهای است در این خیابان قدیمی که حالا انگار دیگر آخرین روزهای عمرش را میگذراند.
خودمردمنگاری، تلفیقی از خودزندگینامهنویسی و مردمنگاری
عاطفه احمدی۲ تیر ۱۴۰۰
خودمردمنگاری (autoethnography) رویکردی پژوهشی و نوشتاری است که تلاش دارد با توصیف و تحلیل نظاممندِ تجربهی شخصی به درکی از تجربهی فرهنگی برسد. این رویکرد روشهای متعارف پژوهش و بازنمایی دیگران را به چالش میکشد و پژوهش را عملی سیاسی با آگاهی و انصاف اجتماعی تلقی میکند. پژوهشگر برای انجام و نوشتن خودمردمنگاری همزمان از اصول خودزندگینامهنویسی و مردمنگاری بهره میبرد. بنابراین خودمردمنگاری به عنوان یک روش تحقیق هم فرایند است و هم محصول نهایی.
سفرنامه | پربازدیدترینهای بیکاغذ | دربارهی روایتهای غیرداستانی | روایت آدمها و سفرهایشان | زندگینگاره | مجلهی ادبیات مستند | ویدیو
زنی که عاشقِ دیدن بود | نگاهی به سفرنگارههای الا مایار
سردبیر۱ تیر ۱۴۰۰
الا مایار، سفرنگار و عکاس ماجراجوی سوئیس، زندگی پرقصهای داشت و نوشتهها، عکسها و فیلمهایی که از سفرهایش باقی ماندهاند مخزن اطلاعاتی غنی و ارزشمند دربارهی زندگی روزمرهی مردمان روزگار گذشتهاند. گذار مایار در جریان سفرهایش به ایران هم افتاد و، گرچه به خاطر شروع جنگ جهانی دوم مجبور شد سفرش را کوتاه کند، فیلمهایی در این سفر گرفت که حالا قدیمیترین فیلمهای رنگی باقیمانده از ایران آن روزگارند. این مطلب بیکاغذ اطراف مرور کوتاهی است بر زندگی مایار و سفرنگارههای نوشتاری و تصویریِ بینظیرش.
مدرسهی روایت | پربازدیدترینهای بیکاغذ | دربارهی روایتهای غیرداستانی | روایت آدمها و سفرهایشان | سفرنامه
روایت سفر یا روایت استعمار؟ | جستاری از تزوتان تودوروف
الهام شوشتریزاده۲۵ خرداد ۱۴۰۰
روایت سفر ژانری قدیمی است. آدمها از دیرباز سفر میکردهاند و از دیرباز ماجراهای سفرشان را روی کاغذ میآوردهاند. اما روایت سفر فقط بازگوییِ رخدادهای سفر نیست و ویژگیهای دیگری هم دارد؛ ویژگیهایی که باعث میشوند حتی پس از گذشت قرنها برای خوانندگان جذاب باشند. در این مطلب بیکاغذ اطراف، که ترجمهی فصلی از کتاب پندهای تاریخ است، تزوتان تودوروف ژانر روایت سفر را بررسی کرده و از نسبت این ژانر با تاریخ استعمار و با خوانندهی اروپایی امروزی میگوید.
چاه ویلِ ترایپوفوبیا | تجربهی ترس از ترسهای کشفنشده
محبوبه عظیمزاده۲۲ خرداد ۱۴۰۰
وقتی آدم وسط همهی ترسها و دلهرههای روزانهای که با آنها دستوپنجه نرم میکند یکهو متوجه انبانِ پُر از ترس کشفنشدهی درونش میشود، بیشتر میترسد و بیشتر هول میکند. علتش روشن است: چنین آدمی مختصاتش را نمیشناسد، نمیداند قرار است با دیدن چهچیزی و چهکسی و در چه موقعیتی دوباره آن ترس سراغش بیاید. این هولِ پیدا شدنِ ترسِ جدید احتمالاً باید بیشتر از ترسهای کهنه و معمول دیگر بیشتر بترساندش. این مطلب بیکاغذ اطراف روایت محبوبه عظیمزاده دربارهی کشف ناگهانی یکی از ترسهایش است؛ اینکه آن ترس شناختهنشده کجا، چطور و با دیدن چه چیزهایی سراغش میآید.
تکههای رهاشده | جستاری دربارهی احساسات ازدسترفته در قلمروی زبان
فربد مهاجر۱۷ خرداد ۱۴۰۰
نقلقولی یونانی هست که میگوید «وقتی میگویی ارابه، ارابهای از میان لبهایت میگذرد». از شاعرانگی این سخن که بگذریم، میتوانیم نقب بزنیم به این تأویل که با نامگذاری یک پدیدار و به زبان آوردن نامش، آن پدیدار بهتمامی برای ما شناختنی میشود. به عبارتی، ما انسانها با اطلاق واژه به چیزی میتوانیم به رابطهی آن چیز با فاهمهی خود، آگاهی پیدا کنیم. اما در مواجهه با احساسهایی که در زبان خودمان کلمهای برای توصیفشان نمییابیم، دقیقاً چه اتفاقی میافتد؟ در این جستار بیکاغذ اطراف، فربد مهاجر از همین احساسها و ادراکها میگوید.
بچههای کوچهی پشتی | زاهدان به روایت یک زاهدانی
یاسین کیانی۱۵ خرداد ۱۴۰۰
ماجراها و اتفاقهایی فراوان از دل شهرها سر بر میآورند و زندگی تکتک آدمهایشان را تحت تاثیر قرار میدهند. اما روایت آدمها از شهرهایشان گاه دریچهای میشود به فهم تاریخ و فرهنگ و بافت و حوادث آن شهر. این مطلب بیکاغذ اطراف، روایتی از زاهدان است؛ شهری به حاشیه راندهشده که خیلیها چیز زیادی دربارهاش نمیدانند. یاسین کیانی که خودش زاهدانی است و در این شهر زندگی میکند، در این روایت از نقل حادثههای تروریستیای که گهگاه خبرشان را میشنویم فراتر رفته و به علل تاریخی و اجتماعی چنین حادثههایی میپردازد.
قصهگویی و طراحی تجربهی کاربری (UX)
سعید قدوسینژاد۱۴ خرداد ۱۴۰۰
طراحی تجربهی کاربری (UX)، یعنی مجموعهی نگرشها، احساسات و رفتارهای کاربر در تعامل با یک محصول یا سامانه برای کسبوکارهای امروزی اهمیت زیادی دارد. این مطلب بیکاغذِ اطراف سراغ همین حوزه رفته و شرح میدهد که طراحان تجربهی کاربری چگونه میتوانند در فرایند طراحی از قصه و روایت کمک بگیرند.
دفترچههای کتابفروش | نگاهی به جایزهی بینالمللی داستان عربی
زندهیاد بتول فیروزان۱۴ خرداد ۱۴۰۰
برندهی جایزه بینالمللی داستان عربی سال ۲۰۲۱ بهتازگی اعلام شد: رمان دفترچههای کتابفروش، نوشتهی جلال برجس، نویسندهی اردنی. این جایزه، که گاهی آن را بوکر عربی هم مینامند، معتبرترین جایزهی ادبیات داستانی جهان عرب است و در معرفی ادبیات عرب به مخاطبان جهانی و نیز فارسیزبانان نقش مهمی ایفا کرده است. بیکاغذ اطراف در این مطلب سراغ این رمان و این جایزهی ادبی معتبر رفته است.