سبک غیرمستقیم indirect style
سبک غیرمستقیم گفتهها یا افکار یکی از شخصیتها است که از زبان راوی بیان میشود. مثلاً «روز گرمی بود. السپت پیش خود اندیشید چرا در چنین روزی باید سنگها را جابهجا کند؟» شاید این شیوه به اندازهی نقلقول مستقیم رایج…
گروه محتوای سایت
ساختار زمانی temporal structure
ساختار زمانی به چگونگی ارتباط زمان گفتمان روایی و زمان قصه اشاره دارد. زمان گفتمان روایی از سه راه ممکن است از زمان قصه فاصله بگیرد: 1. تغییر در ترتیبی که رخدادها برای ما بیان میشوند (ن.ک. به گذشتهنمایی و…
ژانر genre
ژانر یا «گونه» فرمی ادبی است که بارها و بارها استفاده میشود. ژانرها یا گونههای ادبی به دو دستهی روایی و غیرروایی تقسیم میشوند. رمان، حماسه، داستان کوتاه و چکامه همگی نمونههایی از ژانرهای رواییاند. ممکن است ژانرها کاملاً تخصصی…
زاویهی دید point of view
زاویهی دید از نظر پرینس جدای از کانونمندسازی است. او زاویهی دید را جایگاهی مفهومی یا ادراکی میداند، یعنی درست در مقابل واژهی کانونمندسازی یا دیدگاه که «بر اساس آن رخدادها و موقعیتهای روایتشده ارائه میشوند.» اما در عمل، تفکیک…
روایتمندی narrativity
روایتمندی اصطلاحی بحثبرانگیز است. در این کتاب منظور از روایتمندی این است که یک متن چهقدر حس روایت بودنش را منتقل میکند. پرینس اصطلاح «روایتبودگی» را برای شرطهای لازمی وضع کرد که روایت باید داشته باشد تا بتوان آن را…
روایتگری سومشخص third-person narration
روایتگری سومشخص معمولاً روایتی است که در آن راوی جزو شخصیتهای داستان نیست و از زبان سومشخص به شخصیتها اشاره میشود (مثلاً «او این کار را کرد»؛ «او این را میگوید»). اغلب به این نوع روایتگری روایتگری دانای کل هم…
روایتگری دیگرگو heterodiegetic narration
ن.ک. به نقل.
روایتگری دومشخص second-person narration
روایتگری دومشخص روایتگری از زبان دوم شخص است (مثلاً «تو این کار را کردی»؛ «تو آن را گفتی»). این نوع روایتگری انتخاب دستوری نسبتاً مهجوری است اما امروزه استفاده از آن در داستانها و حتی خودزندگینامهها رو به افزایش است.…
روایتگری دانای کل omniscient narration
روایتگری دانای کل روایتگریِ آن دسته از راویهایی است که ظاهراً همه چیزِ مربوط به قصهی روایتشده را میدانند. این اصطلاح در عین رواج، مسألهساز نیز هست و در مجموع بیشتر گیجکننده است تا مفید. این درست که راویهایی هستند…
روایتگری خودگو homodiegetic narration
ن.ک. به نقل.
روایتگری برونگو extradiegetic narration
ن.ک. به نقل و روایتپریشی.
روایتگری اولشخص first-person narration
روایتگری اولشخص معمولاً روایتگریِ شخصیتی است که در قصهی روایتشده نقشی ایفا میکند. توجه داشته باشید که نمونههای بسیاری از راویهایی وجود دارد که در داستان شخصیت نیستند اما از زاویهی «اولشخص» و گاه در کلِ اثر صحبت میکنند (مثل…
روایتگری narration
روایتگری همان گفتن قصه یا بخشی از آن است. گاهی نمیتوان روایتگری را از روایت تفکیک کرد. روایتگری مورد نظر ما، زیرمجموعهی روایت کلامی است و به عمل راوی اشاره دارد.
روایتشنو narratee
روایتشنو نوواژهی پیشنهادی پرینس برای مخاطب مورد نظر راوی است. در رمان دل تاریکی، پیشهوران روی عرشهی کشتی «نلی» در واقع روایتشنوی مارلو هستند. نباید روایتشنو را با خواننده ــ چه واقعی و چه نهفته ــ اشتباه گرفت. ضمن اینکه…
گزارش نشست نقد کتاب «رستخیز» در کتابخانه عمومی پیروزی تهران
روز یکشنبه، بیستودوم مهرماه ۱۳۹۷، نشستی به منظور نقد و بررسی کتاب «رستخیز» در کتابخانه عمومی پیروزی تهران برگزار شد. در این نشست ابتدا خانم نفیسه مرشدزاده، دبیر مجموعهی «کآشوب» که «رستخیز» کتاب دومش است، کتاب «رستخیز» را اینطور معرفی…
روایت درونی embedded narrative
روایت درونی عموماً همان «داستان در داستان» است یا روایتی که در دل روایت قاب قرار دارد. ریان و پالمر معنای درونکاشت روایی را گسترش دادند تا شامل همهی خردهروایتهایی نیز بشود که شخصیتها در فرایند معمول تفکر یا گفتوگویشان…
روایتپژوهی narratology
روایتپژوهی نوواژهی پیشنهادی تزوتان تودوروف است. تودوروف نخستین بار در سال 1969 از این اصطلاح برای اشاره به حوزهی علمی توصیفیای استفاده کرد که ویژهی مطالعهی نظاممند روایت است. در ابتدا این حوزه را زیرمجموعهی پژوهشهای ساختگرای ادبیات میدانستند اما…
روایتپریشی metalepsis
روایتپریشی برهمزدن ساحتهای روایی است که در آن معمولاً موجود یا موجوداتی از ساحت روایی دیگر یا حتی خارج از روایت به نقل روایت یا دنیای داستان هجوم میآورند. مثلاً وقتی راوی برونگو وارد سیر وقایع میشود، یا یکی از…
روایت بازتابی reflexive narrative
روایت بازتابی یا خودارجاع (یا خودآگاه) روایتی است که با استفاده از ابزارهای صوری یا مضمونی توجه مخاطب را به وضعیت خود به مثابه هنری برساخته جلب میکند. بازتابندگی وضعیتی است که میتوان آن را هم در متون غیرروایی و…
روایت انشعابی forking-path narrative
روایت انشعابی روایتی است که در آن دو یا چند جهان ناسازگار در یک ساحت نقل حضور دارند. ن.ک. به روایتپریشی.
