سفرهای ناصرالدین شاه

ناصرالدین شاه چهارمین پادشاه سلسلۀ قاجار بود که قریب به نیم قرن بر ایران سلطنت کرد. دورۀ او مصادف با تحولات زیادی در کشور بود؛ از ورود ابزارها و تکنولوژیهای جدید تا اولین سفرهای ایرانیان به غرب و مواجهه با…

ناصرالدین شاه چهارمین پادشاه سلسلۀ قاجار بود که قریب به نیم قرن بر ایران سلطنت کرد. دورۀ او مصادف با تحولات زیادی در کشور بود؛ از ورود ابزارها و تکنولوژیهای جدید تا اولین سفرهای ایرانیان به غرب و مواجهه با…

در پایان سال 2017، رابرت مککرام پس از دو سال مطالعه، فهرستی از 100 کتاب ناداستان انگلیسیزبان برتر تاریخ را ارائه کرد. این کتابها پنج قرن ادبیات غیرداستانی را دربر میگیرند و شامل آثار علمی، سیاسی، فلسفی، زندگینامه و مذهبی…

جایزۀ ادوارد استنفورد یکی از معتبرترین جوایز کتاب دنیاست که هر ساله بهترین سفرنامه سال را تعیین میکند. این جایزه که حدوداً بیست سال از عمرش میگذرد، در 8 بخش برگزار میشود و منتخبین خود را معرفی میکند. جایزۀ ادوارد…

همۀ ما میدانیم به چه متنهایی ناداستان اطلاق میشود. اما آیا تا به حال به این فکر کردهایم که ژانرهای ناداستان دقیقاً کدام هستند و چگونه میتوان آنها را شناخت؟ بسیاری از علاقهمندان به ادبیات، هنگام روبهروشدن با این مفهوم…

سفرنامه یکی از قدیمیترین ژانرهای ادبی دنیاست که ردپای آن را میتوان در آثار بهجایمانده از قرنها پیش پیدا کرد. سفرنامههای ناصر خسرو، ابن بطوطه و مارکوپولو احتمالاً معروفترین روایتهای سفر هستند که هنوز هم مورد توجه قرار دارند و…

ناداستان (Nonfiction) یکی از فرمهای اصلی ادبیات است که بیشتر از تخیل بر واقعیت اتکا دارد. در این متون، نویسنده سعی دارد آنچه را دیده منتقل کند و تا حدممکن از داستانپردازی فاصله میگیرد. جستار، سفرنامه، مستندنگاری، زندگینامه و خودزندگینامه…

راویِ کتاب و کسی نمی داند در کدام زمین می میرد گامی بلند در مسیر درنگ مسافر برداشته و کوشیده خود را در میدان تعامل با مفهوم سفر قرار دهد. او در تعریف و ساخت هویتش، هم خود را شجاعانه به…

میرزا حسن خان مستوفی الممالک، فرزند میرزا یوسف خان مستوفی الممالک و شکر خانم کردستانی بود و در سال 1291 قمری/ 1253 شمسی متولد شد. پدرش مستوفی و صدراعظم ناصرالدین شاه بود و صاحب املاک و باغات فراوانی همچون حسنآباد،…

کتاب حظ کردیم و افسوس خوردیم روایتی است از سفر دو جوان قاجاری که در سفر اول مظفرالدین شاه به فرنگ همراه او بودند؛ دوستعلی خان معیرالممالک و میرزا حسن خان مستوفی الممالک که بعدها چهرههای مهمی در تاریخ فرهنگی…

متنهای منثور و غیرشعری به طور کلی به دو گونۀ اصلی داستان و ناداستان تقسیم میشود. اگر داستان و قصه به خیال وابسته است، ناداستان از این تخیل میگریزد و میکوشد فقط از واقعیتهای دنیای حقیقی بگوید. گونۀ غیرداستانی هم…

اصطلاح فراگیر روایت سفر فرمهایی متعدد را در بر میگیرد: سفرنامه، یادداشت روزانۀ سفر، (شبه)قومنگاری، روایتهای ماجراجویی، روایتهای جستوجو، روایتهای «نامهای به خانه» و روایتهای فرار اگزوتیک. پیشینۀ روایتهای سفر مفصل است. در جهان غرب، خیلی پیش از اختراع دستگاه…

لندن. آبان 1257 هجری شمسی این شهر را متجاوز از هشت کرور نفوس میگویند. زنهای بسیار خوشگل دارد. نجابت و بزرگی و وقار و تمکین از روی زن و مرد میریزد. معلوم است که ملت بزرگی است و مخصوصاً خداوند…

پدرام خسرونژاد (Pedram Khosronejad) نویسنده، پژوهشگر و انسانشناس، در سال 1348 در تهران به دنیا آمد. او کارشناسی خود را در رشتۀ نقاشی و کارشناسیارشدش را در رشتۀ پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران گرفت. پس از آن به فرانسه…

مهزاد الیاسی بختیاری، نویسنده و روزنامهنگار، در سال 1361 متولد شده است. او پس از فارغالتحصیلی از کارشناسی ارشد انسانشناسی دانشگاه تهران، به عنوان پژوهشگر انسانشناس با پروژههای تحقیقاتی مختلف شروع به کار کرد و همزمان وارد فعالیت مطبوعاتی شد.…

پتی ام. مارکسن نویسندهای آمریکایی است که در سوئیس زندگی میکند. او نویسندهی سفرهای جزیره، کنکاش در میراث فرانسه، ماورای روستا: جستارهایی از دل سوئیس و مجموعهی داستانهای کوتاه حکایتهایی از قلب هائیتی است. جستار سفرنوشت «تنها در آمستردام» او…

از سال 61 هجری قمری تا امروز، درست هزار و سیصد و هشتاد سال است که محرم هر سال تکرار شده است اما عجیب اینجاست که این ماه ظرف حادثهای بوده که هنوز تکراری نشده است. انگار سال نویِ قمری…

«سه روز به آخر دریا؛ سفرنامۀ شاهزاده خانم قاجاری» با تصحیح نازیلا ناظمی منتشر شد. این اثر تنها یک سفرنامه نیست که از دل کتابخانه بیرون کشیده شده باشد، بلکه روایتگر حرفهای ناگفتهای از زندگی زنان ایرانی در دورهای است…

در این گفتوگوی مختصر ضیاءالدین سردار، استاد مطالعات پسااستعماری در دانشگاه سیتیِ لندن از بهترین سفرنامههای جهان اسلام برایمان میگوید. ضیاءالدین سردار شرح میدهد که سفر چطور باید ممارستی جسمی و ذهنی باشد و شخص را در فرهنگ بومی غرق…

ادبیات غیرداستانی شامل آثاری است که بر پایهی حقایق نوشته شدهاند، هرچند عناصر داستانی هم در آنها جای دارند. روایت غیرداستانی با ارائهی خشک و صریح حقایق و اطلاعات، مثل نامههای تجاری، تفاوت دارد. هدف ادبیات غیرداستانی تعلیم (البته نه…