انسانشناسان نیز بهنوعی قصهگو هستند. ما انسانشناسها قصه میگوییم: قصههای دیگران، قصههای خودمان و قصههایی دربارهی قصههای دیگران. اما دربارهی انسانشناسی و قصهگویی که میاندیشم، مقولهی دیگری نیز به ذهنم خطور میکند و آن انسانشناسی بهمثابه قصهگویی نظری است. انسانشناسی…
حالا دیگر کمتر دوستدار ادبیاتی است که کلمههایی مثل «جستار»، «تکنگاری» یا «ناداستان» به گوشش نخورده باشد. اما خیلی قبلتر از آنکه این اصطلاحها رایج شوند هم جستارهایی به فارسی نوشته و ترجمه میشدند. علاقهمندان به ادبیات هنوز خاطرهی خواندن…
بسیاری از شهرها در طول تاریخ ویران شدهاند؛ چپاول شده یا به لرزه درآمدهاند، گاه سوخته گاه بمباران شدهاند، زمانی زیر آب رفته و زمانی قحطی کشیدهاند، فصلی ردّ اشعه را به خود دیدهاند و فصلی هجوم فساد و آلودگی…
در چند دههی اخیر مفهوم «روایت» همواره بخشی از واژگان نظری بسیاری از علوم، بهخصوص علوم انسانی، بوده و تعاریف زیادی در شاخههای مختلف (و حتی در یک شاخهی علمی) از آن ارائه شده است. ترجمهپژوهان نیز در طول این…
شان تن (متولد ۱۹۷۴) نویسنده و تصویرگری استرالیایی است. او در کارش موفقیت چشمگیری داشته است، نهتنها در مقام تولیدکنندهی کتابهای مصور بلکه در مقام هنرمندی که در زمینههای مختلفی کار میکند؛ او در تولید فیلمهای انیمیشن، موسیقی و تئاترهای…
خاطرهپردازی شیوهی یادآوری نویسنده از زندگیاش است، اما خودزندگینامهْ تاریخ و سرگذشتی است که به پژوهش و واقعیتها و زمان دقیق وقوع رویدادها تکیه دارد.
چند سال بعد از انتشار کتاب بلاغت داستان در سال ۱۹۶۱، وین بوث در کمال ناباوری متوجه شد ردّ تندوتیز آموزههای مکتب نقد نو دربارهی فن روایت (مثل اولویت داشتن نمایش بر نقل) که آن زمان پذیرفتهشده بود، بحثبرانگیزترین بخش…
این روزها دربارهی پژوهش روایی زیاد میشنویم اما به نظر میرسد تعریف دقیق و مشخصی از این مفهوم نداریم. پژوهش روایی تلاشی است برای بهرهگیری از روایت و قصه با هدف شناخت و فهمِ جنبههای مختلف زندگی انسانی؛ تلاشی که…
شاید بعضیها فکر کنند خودزندگینامه همان زندگینامه است که کسی دربارهی خودش مینویسد. اما چگونگی روایت زندگی در این دو فرم، وجوه تمایزی بنیادین دارد. در ژانر زندگینامه پژوهشگرِ زندگی دیگری، از زاویهی دید بیرونی نسبت به سوژه، زندگی او…
نیکول بی. والاک*، لیتراری هاب| جستار، همانطور که سازگاری زیادی با موضوع بحث و تجربههای فرمی دارد، پذیرای هیچ جایگزینی نیست؛ هر قطعهی کوتاه غیر داستانی که به نثر باشد، جستار شمرده نمیشود. با این حال، برای بسیاری از ما…
الف. وجود روایت در موسیقی در مصاحبهای از من پرسیده شد: «قطعهای نام ببرید که روایی نباشد.» واضح است که مصاحبهکننده وجود روایت در موسیقی را بدیهی میدانست، در حالی که نویسندگانِ اکثر نوشتههای مربوط به این حوزه نظری دیگر…
رخدادهایی که در زندگی برایمان پیش میآیند، قصهها و روایتهای شخصی ما را میسازند. قصهی زندگی بیشتر مردم عمدتاً رضایتبخش است، اما برخی خودشان را اساساً با رخدادهای ناخوشایندی تعریف میکنند که در گذشته تجربه کردهاند. روایتدرمانی به افرادی که…
برخی معتقدند که فرآیند اصلی کار رسانه، روایتگری است، آن هم نوعی از روایتگری که قصد سودآوری دارد. هلن فولتون، استاد دانشگاه بریستول، در فصل اول کتاب روایت و رسانه (انتشارات دانشگاه کمبریج، ۲۰۰۵) این مفهوم را توضیح داده است.…
امین معلوف در مقالهی درخشانش دربارهی فردیت انسان نوشته است: «به الگویی میماند که روی پوستی که محکم کشیدهشده رسم شده باشد. کافی است قسمتی از آن را لمس کنید یا تماس کوچکی با آن داشته باشید تا شخص واکنشی…
پییر بوردیو در کتاب حوزۀ تولیدات فرهنگی به «سرمایه»هایی میپردازد که تولیدکنندگان فرهنگی (نویسندگان، فیلمسازان، هنرمندان، موسیقیدانان و غیره) در حوزۀ فرهنگ میاندوزند. «سرمایۀ اقتصادی» یکی از این نوع سرمایهها است، سرمایهای که شخص با تولید کالایی فرهنگی برای بازار انبوه…
موضوع بسیاری از پژوهشهای روایی در رشتۀ جامعهشناسی، هویت شخصی و اهمیت آن است. تا پیش از پیدایش جوامع مدرن، چنین میپنداشتند که همۀ اعضای جامعه هویت ثابتی دارند و این هویت بر مبنای اصلونسب خانوادگی، طبقۀ اجتماعی و عواملی…
پژوهشهای حقوقی با مفهوم روایتمندی ارتباط نزدیکی دارند مخصوصاً در سنت انگلوساکسون که رویۀ قضایی مبتنی بر احکام حقوقی دادگاههای گذشته است. در واقع همۀ قوانین را میتوان به منزلۀ یک چکیدۀ انتزاعی از دعاوی فردی درنظر گرفت. روایت، راه…
چگونگی بازنمایی واقعیت در رشتههای مرتبط با تاریخ و رشتههای ادبی یکسان نیست. از گذشته وجه تمایز این دو حوزۀ پژوهشی را در نسبت آنها با بازنمایی واقعیت دانستهاند. مثلاً ارسطو در کتاب بوطیقا با این فرض شروع میکند که…
همۀ مذاهب به اساطیر روایی دربارۀ شالودۀ هستی متکی هستند و اتکای مذاهب به این اساطیر روایی، جایگاهی شرعی برای آنها ایجاد کرده است. توجه پژوهشگرانی که از دیدگاه روایتشناسی مفاهیم دینی را بررسی میکنند بر ارتباط بین اساطیر روایی…
آثار ادبی از لحاظ شکل و محتوی تنوع فراوانی دارند. بیتردید اهمیت، جایگاه، ماندگاری و تأثیرگذاری این آثار در گروِ فرم نهایی آنهاست که بر مبنای ساختار و مضمون انتخابی نویسنده و چگونگی تلفیق این دو وجه رقم میخورد. روایتهایی…
