چند سال بعد از انتشار کتاب بلاغت داستان در سال ۱۹۶۱، وین بوث در کمال ناباوری متوجه شد ردّ تندوتیز آموزههای مکتب نقد نو دربارهی فن روایت (مثل اولویت داشتن نمایش بر نقل) که آن زمان پذیرفتهشده بود، بحثبرانگیزترین بخش…
این روزها دربارهی پژوهش روایی زیاد میشنویم اما به نظر میرسد تعریف دقیق و مشخصی از این مفهوم نداریم. پژوهش روایی تلاشی است برای بهرهگیری از روایت و قصه با هدف شناخت و فهمِ جنبههای مختلف زندگی انسانی؛ تلاشی که…
شاید بعضیها فکر کنند خودزندگینامه همان زندگینامه است که کسی دربارهی خودش مینویسد. اما چگونگی روایت زندگی در این دو فرم، وجوه تمایزی بنیادین دارد. در ژانر زندگینامه پژوهشگرِ زندگی دیگری، از زاویهی دید بیرونی نسبت به سوژه، زندگی او…
نیکول بی. والاک*، لیتراری هاب| جستار، همانطور که سازگاری زیادی با موضوع بحث و تجربههای فرمی دارد، پذیرای هیچ جایگزینی نیست؛ هر قطعهی کوتاه غیر داستانی که به نثر باشد، جستار شمرده نمیشود. با این حال، برای بسیاری از ما…
الف. وجود روایت در موسیقی در مصاحبهای از من پرسیده شد: «قطعهای نام ببرید که روایی نباشد.» واضح است که مصاحبهکننده وجود روایت در موسیقی را بدیهی میدانست، در حالی که نویسندگانِ اکثر نوشتههای مربوط به این حوزه نظری دیگر…
رخدادهایی که در زندگی برایمان پیش میآیند، قصهها و روایتهای شخصی ما را میسازند. قصهی زندگی بیشتر مردم عمدتاً رضایتبخش است، اما برخی خودشان را اساساً با رخدادهای ناخوشایندی تعریف میکنند که در گذشته تجربه کردهاند. روایتدرمانی به افرادی که…
برخی معتقدند که فرآیند اصلی کار رسانه، روایتگری است، آن هم نوعی از روایتگری که قصد سودآوری دارد. هلن فولتون، استاد دانشگاه بریستول، در فصل اول کتاب روایت و رسانه (انتشارات دانشگاه کمبریج، ۲۰۰۵) این مفهوم را توضیح داده است.…
امین معلوف در مقالهی درخشانش دربارهی فردیت انسان نوشته است: «به الگویی میماند که روی پوستی که محکم کشیدهشده رسم شده باشد. کافی است قسمتی از آن را لمس کنید یا تماس کوچکی با آن داشته باشید تا شخص واکنشی…
پییر بوردیو در کتاب حوزۀ تولیدات فرهنگی به «سرمایه»هایی میپردازد که تولیدکنندگان فرهنگی (نویسندگان، فیلمسازان، هنرمندان، موسیقیدانان و غیره) در حوزۀ فرهنگ میاندوزند. «سرمایۀ اقتصادی» یکی از این نوع سرمایهها است، سرمایهای که شخص با تولید کالایی فرهنگی برای بازار انبوه…
موضوع بسیاری از پژوهشهای روایی در رشتۀ جامعهشناسی، هویت شخصی و اهمیت آن است. تا پیش از پیدایش جوامع مدرن، چنین میپنداشتند که همۀ اعضای جامعه هویت ثابتی دارند و این هویت بر مبنای اصلونسب خانوادگی، طبقۀ اجتماعی و عواملی…
پژوهشهای حقوقی با مفهوم روایتمندی ارتباط نزدیکی دارند مخصوصاً در سنت انگلوساکسون که رویۀ قضایی مبتنی بر احکام حقوقی دادگاههای گذشته است. در واقع همۀ قوانین را میتوان به منزلۀ یک چکیدۀ انتزاعی از دعاوی فردی درنظر گرفت. روایت، راه…
چگونگی بازنمایی واقعیت در رشتههای مرتبط با تاریخ و رشتههای ادبی یکسان نیست. از گذشته وجه تمایز این دو حوزۀ پژوهشی را در نسبت آنها با بازنمایی واقعیت دانستهاند. مثلاً ارسطو در کتاب بوطیقا با این فرض شروع میکند که…
همۀ مذاهب به اساطیر روایی دربارۀ شالودۀ هستی متکی هستند و اتکای مذاهب به این اساطیر روایی، جایگاهی شرعی برای آنها ایجاد کرده است. توجه پژوهشگرانی که از دیدگاه روایتشناسی مفاهیم دینی را بررسی میکنند بر ارتباط بین اساطیر روایی…
آثار ادبی از لحاظ شکل و محتوی تنوع فراوانی دارند. بیتردید اهمیت، جایگاه، ماندگاری و تأثیرگذاری این آثار در گروِ فرم نهایی آنهاست که بر مبنای ساختار و مضمون انتخابی نویسنده و چگونگی تلفیق این دو وجه رقم میخورد. روایتهایی…
هوش روایی مفهوم نسبتاً جدیدی است که توانسته پژوهشگران مختلفی، از مهندسان گرفته تا متخصصان علوم انسانی و روانشناسان، را گرد هم بیاورد و باعث انجام پژوهشهای میانرشتهای فراوانی شود. اما این مفهوم دقیقاً به چه معناست و چه کمکی…
این روزها موضوع روایت و روایتگری در مباحث علمی و نظری میراث فرهنگی و گردشگری -خصوصاً گردشگری فرهنگی- اهمیت فراوانی پیدا کرده است. بیتردید این مباحث سالهاست از مقدمات بدیهی ارتباط روایت و میراث فرهنگی یا روایت و گردشگری عبور…
ادبیات غیرداستانی شامل آثاری است که بر پایهی حقایق نوشته شدهاند، هرچند عناصر داستانی هم در آنها جای دارند. روایت غیرداستانی با ارائهی خشک و صریح حقایق و اطلاعات، مثل نامههای تجاری، تفاوت دارد. هدف ادبیات غیرداستانی تعلیم (البته نه…
در خبرها گاهی میبینیم که چند روایت مختلف و حتی متضاد از یک رخداد واحد وجود دارد. یک طرف ادعایی میکند و طرف دیگر تکذیب. رابطهی بین روایت و مطبوعات (و به طور کلی رسانهها) وقتی روشنتر میشود که بدانیم…
یکی از بارزترین نمونههای ارتباط بین روایت و حقوق را میتوان در جریان محاکمهی سیمپسون مشاهده کرد. تابستان ۱۹۹۴ اُ. جِی. سیمپسون (ورزشکار سیاهپوست و ستارهی رسانههای آمریکا) متهم شد به قتل وحشیانهی همسرش نیکول سیمپسون و رونالد گلدمن که…
آنچه ما ابرپیرنگ مینامیم، اسامی متعدد دیگری هم دارد. یکی از نامهایی که اخیراً مورد توجه قرار گرفته «ابرروایت» است. اما اگر تمایز مهم بین قصه و روایت را در نظر بگیریم، مشخص خواهد شد که چرا اصطلاح «ابرروایت» حق…
