اطراف

اطراف

خوراک‌نگاری (Gastrography)

روسالیا بائینا اصطلاح خوراک‌نگاری را برای اشاره به خودزندگی‌نگاری‌هایی پیشنهاد داد که در آن‌ها قصۀ «خود» ارتباط تنگاتنگی با تهیه،‌ آماده‌سازی و/یا مصرف غذا دارد. مثلاً آستین کلارک استعمار جاماییکا و روش‌های مقاومت در برابر استعمار از راه غذا را…

خودنگاره (Self-portrait/Autoprotrait)

اصطلاح خودنگاره بیشتر برای تصویر نقاشی‌شده، طراحی‌شده، چاپی یا عکس هنرمند از خودش به کار می‌رود اما در مطالعات ادبی، از این اصطلاح برای تفکیک خودزندگی‌نامۀ اکنون‌محور از خودزندگی‌نامۀ گذشته‌اندیش استفاده می‌شود. ویلیام ال. هاوارث شباهت‌ها و تفاوت‌های خودنگاره‌های رنسانس…

خودمرگ‌نویسی (Autothanatography)

اصطلاح خودمرگ‌نویسی برای متن‌ خودزندگی‌نگارانه‌ای به کار می‌رود که با ارائۀ زندگی فرد تا لحظۀ مرگ خودش یا مرگ دیگری، به موضوع بیماری و مرگ می‌پردازد. نانسی کِی. میلر می‌گوید «خودزندگی‌نامه‌نویسی، به معنای ‌ساخت هویت از طریق دیگربود (قرار دادن…

خودقوم‌نگاری (Autoethnography)

مقصود از خودقوم‌نگاری مجموعه‌ای گردآوری‌شده‌ از چند خودزندگی‌نگاره است که در آن‌ها کلمۀ قوم یا گروه اجتماعی (ethnos) جای کلمۀ زندگی (bios) را در اصطلاح خودزندگی‌نامه‌ می‌گیرد. رواج این اصطلاح با شروع نقدهای گستردۀ دهۀ ۱۹۸۰ به الگوی مطلع/پژوهشگر در…

خودسیره‌نگاری (Autohagiography)

سیره‌نگاری به معنای نوشتن زندگی‌نامه‌ای‌‌ است که نویسنده در آن زندگی شخص خاصی را سرمشقی شایسته‌ برای زندگی دیگران می‌داند، او را تحسین می‌کند و در جایگاه «تقدس» می‌نشاند. اصطلاح خودسیره‌نگاری را می‌توان بازیگوشانه برای زندگی‌نگاره‌هایی به کار برد که…

خودزندگی‌نگاری مشارکتی (Collaborative life writing)

اصطلاح خودزندگی‌نگاری مشارکتی به تولید متنی خودزندگی‌نامه‌ای توسط دو نفر یا بیشتر و در قالب یکی از این سه فرایند اشاره می‌کند: روایت «بر اساس گفته‌ها» که در آن فردی مطلع قصۀ زندگی‌اش را برای مصاحبه‌گر تعریف می‌کند، روایت سایه‌نویس…

خودزندگی‌نگاری ارتباطی (Relational life writing)

اصطلاح خودزندگی‌نگاری ارتباطی را سوزان استنفورد فریدمن در سال ۱۹۸۵ مطرح کرد. به نظر او، خودزندگی‌نگاری ارتباطی الگویی خاص از «خود بودن» در نوشته‌های خودزندگی‌نامه‌ای زنان است. در این نوع از خود بودن، سوژه برعکسِ فرد مستقل و خودبسندۀ ژرژ…

خودزندگی‌نگاری آکادمیک (Academic life writing)

آیا خودزندگی‌نگاری آکادمیک ژانر فرعیِ مستقلی ا‌ست یا حاصل شیفتگی فضای آکادمیک به نوشتن دربارۀ ژانر خاطره‌پردازی از راه خاطره‌پردازی؟ جیلیان ویتلاک می‌گوید در چهارچوب ساختاری انظباطی (مثل فضای آکادمیک) یا با کمک چنین ساختاری می‌توان به فهمی از خود…

خودزندگی‌نامۀ منظوم (Poetic autobiography)

جیمز آلنی خودزندگی‌نامۀ منظوم را سبکی غنایی می‌داند‌ که تمایزش از انواع دیگر خودزندگی‌نامه استفاده از «آرایه‌های خاص شعر برای ایجاز و به‌خاطرآوری» است نه محتوای اثر. شاید به نظر برسد همۀ اشعار غنایی نوعی خودزندگی‌نگاری‌اند که در آن‌ها شاعر…

خودزندگی‌نامۀ سوم‌شخص (Autobiography in the third person)

در آثار خودزندگی‌نامۀ سوم‌شخص، «منِ» روایتگر با ضمیر سوم‌‌شخص «او» به «منِ» روایت‌شده اشاره می‌کند. به باور فیلیپ لوژون، در چنین موقعیتی راوی تظاهر می‌کند دو نفر است. می‌توان برای توصیف این سبک، «من» را راوی نهفته‌ای در نظر گرفت…

خودزندگی‌نامۀ دوم‌شخص (Autobiography in the second person)

در این سبک از خطاب، «منِ» روایتگرْ ضمیر دوم‌شخصِ «تو» را به‌جای «منِ» روایت‌شده می‌نشاند. مخاطبْ ‌این «تو» را صحبت‌های سوژه با خودش می‌داند اما نویسنده آن را یا با خواننده می‌آمیزد یا با استفاده از آن موجب شگفتی خواننده…

خودزندگی‌نامۀ دنباله‌دار (Serial autobiography)

اصطلاح خودزندگی‌نامۀ دنباله‌دار به آثاری خودزندگی‌نامه‌ای اشاره می‌کند که اغلب در چند جلد (یا در قالب فیلم‌ها، ویدئوها و آثار هنریِ چندبخشی) منتشر می‌شوند. با این که بعضی نویسندگان این بخش‌های مجزا را «فصل‌ها»یی از یک قصۀ زندگیِ در جریان…

خودزندگی‌نامه، گونه‌های مختلف (Autobiography, variants)

بسیاری از منتقدان از بازی با ریشه‌ها و دلالت‌های محتمل سه کلمۀ یونانی (autos, bios, graphe) که اصطلاح خودزندگی‌نامه‌نویسی‌ را ساخته‌اند، لذت می‌برند. بعضی منتقدان فمینیست واژۀ «زندگی» را تغییر داده‌اند یا حذف کرده‌اند چرا که به نظرشان مفهومی مردانه…

خود/زندگی‌نامه (Auto/biography, or a/b)

اصطلاح خود/زندگی‌نامه نشان‌دهندۀ ارتباط متقابل روایت خودزندگی‌نامه‌ای و زندگی‌نامه است. با این‌که خط مورب میان دو بخشِ عبارت سیالیت مرز میان روایت‌ خودزندگی‌نامه‌ای و زندگی‌نامه را نشان می‌دهد، این دو فرم از جنبه‌های مختلف با هم تفاوت دارند یا حتی…

خودداستان (Autofiction)

خودداستان اصطلاحی ا‌ست که معمولاً در فرانسه برای داستان خودزندگی‌نامه‌ای یا روایتِ داستانی اول‌شخص به کار می‌رود. به گفتۀ پل جِی شاید تلاش برای تفکیک «خودزندگی‌نامه از داستان خودزندگی‌نامه‌ای نهایتاً بی‌فایده باشد چون اگر منظور از واژۀ “داستانی” مقوله‌ای ساخته‌شده،…

خودبوم‌نگاری (Ecobiography)

خودبوم‌نگاری نوعی خودزندگی‌نگاری ا‌ست که قصۀ شخصیت اصلی را با قصۀ سرگذشت، شرایط، جغرافیا و بوم‌شناسیِ یک منطقه در هم می‌تند و ویژگی خاصش ژرف‌اندیشی دربارۀ ارتباط (گاه ناموفقِ) این عوامل است. خودزندگی‌نامۀ بوم‌نگارانه را، به تعبیر پیتر اِف. پِرِتِن،…

خودبدن‌نگاری/خودآسیب‌نگاری (Autosomatography/autopathography)

خودآسیب‌نگاری اصطلاحی است برای توصیف آن دسته از روایت‌های شخصی دربارۀ بیماری یا معلولیت که برخی گفتمان‌های فرهنگی را که انگ غیرعادی، منحرف یا معیوب بودن به نویسنده می‌زنند، نقد می‌کنند. اما توماس کاوزر پیشنهاد می‌کند این روایت‌‌ها را، به‌عکس،…

خوداسطوره‌نگاری (Biomythography)

آدری لُرد اصطلاح خوداسطوره‌نگاری را ابداع کرد تا نشان دهد بازآفرینی معنا در زندگی فرد چقدر وابسته به نوشته‌هایی است که دربارۀ رؤیت‌ناپذیری فرهنگی او بحث و گفت‌وگو می‌کنند. لرد تعریفی نو برای خودزندگی‌نگاری پیشنهاد داده و آن را زندگی‌نامۀ…

خاطره‌پردازی‌ جنگ (War memoir)

با توجه به شرایط متفاوتِ خاطره‌پردازی کودک‌سربازان آفریقایی و خاطره‌پردازی اعضای ارتش‌های سازمان‌یافتۀ ملی، شاخص‌های خاطره‌پردازی‌ جنگ یا خودزندگی‌نگاری نظامی به عنوان ژانری فرعی هنوز موضوع بحث و گفت‌وگو هستند. اَلِکس ورنِن می‌گوید سنت‌‌های خاطره‌پردازی‌ جنگ هم بر «آنچه جنگ…

خاطره‌پردازی هیچ‌کس (Nobody memoir)

اصطلاح خاطره‌پردازی هیچ‌کس را اولین بار لورین آدامز در یکی از جستارهایش که مروری بر یک کتاب بود، استفاده کرد. بعد‌ها کاوزر و دیگران آن را وارد مباحث خودزندگی‌نگاری کردند. کاوزر می‌گوید خاطره‌پردازی‌ها بر این مبنا دسته‌بندی می‌شوند که نویسندۀ…