برچسب رویا پورآذر

نگارش‌درمانی (Scriptotherapy)

اصطلاح نگارش‌درمانی را سوزته هِنکه مطرح کرد تا نشان دهد نوشته‌های خودزندگی‌نامه‌ای چگونه به کار خوددرمانی می‌آیند. نگارش‌درمانی شامل دو فرایند است: «نوشتن دربارۀ جزئیات تجربۀ تروماتیک و نوشتن از راه تجسم و اجرای نمایشیِ تجربۀ تروماتیک با هدف التیام…

نقد قومی (Ethnocriticism)

نقد قومی اصطلاحی است که آرنولد کروپَت برای مطالعۀ تولیدات فرهنگی، مخصوصاً روایت‌های زندگیِ بومیان آمریکا و سرزمین‌های دیگر، پیشنهاد کرد و به لحاظ روش‌شناختی آمیزه‌ای از انسان‌شناسی، تاریخ و نظریۀ انتقادی ا‌ست. کروپَت می‌گوید تمرکز نقد قومی کاملاً بر…

نامه‌ها (Letters)

نامه قالبی‌ است که در آن متنی با امضا و تاریخی مشخص، خطاب به فردی مشخص نوشته می‌شود. ظاهراً نامه‌ها نوشته‌هایی شخصی‌اند اما از اواخر قرن هجدهم به‌تدریج هم به شکل مکاتباتی شخصی برای بیان احساسات درونیِ نویسنده درآمدند و…

مطالعۀ موردی (Case study)

اصطلاح مطالعۀ موردی به نوعی روایت زندگی‌ در قالب یک پرونده و با هدف تشخیص و شناسایی بیماری یا ناهنجاری اشاره دارد. سوزان ولز پیشینۀ بعضی گزارش‌های موردی را که «با نگاه به گذشته نوشته می‌شوند، معمولاً ارجاعاتی ادبی دارند…

گوش‌زندگی‌نگاری (Otobiography)

دریدا اصطلاح گوش‌زندگی‌نگاری را در بحث نیچه و سیاست‌‌‌های‌ اسامی خاص مطرح کرد. او با احیای اصطلاح «امضا» در گفتمان هگل (که ظاهراً به امضا اهمیتی نمی‌دهد) و با تأکید بر تعویق مفهوم امضا در مباحث نیچه (که نگاهی مبالغه‌آمیز…

گروه‌نگاری (Prosopography)

مقصود از گروه‌‌نگاری انجام مطالعه‌ای جمعی دربارۀ ویژگی‌های مشترکِ گروهی‌ است که اغلب نمی‌توان به زندگی‌نامۀ تک‌تک اعضایش مراجعه کرد و هدفش، کشف روابط و الگوهای زندگی‌ اعضای گروه در یک مقطع تاریخی خاص ا‌ست. کویینتیلیان در بحث فن بلاغتِ…

کنش‌های شهادت ‌دادن (Acts of witnessing)

شهادت‌ دادن یعنی حضور برای مشاهدۀ رخدادی یا گواهی ‌دادن دربارۀ آن. حضور شاهد بر نوع واکنش سوژه‌ها به تروما تأثیر می‌گذارد. شاهد ممکن است «شاهد عینی» باشد یا شاهد ثانویه. شاهد عینی ناظری بی‌واسطه است که روایتش کارکردهایی مختلف…

قصه‌های زندگی فرزندخواندگی (Adoption life Stories)

برخی از منتقدان معتقدند که خاطره‌پردازیِ فرزندخواندگی ژانر متمایز و منسجمی از خودزندگی‌نگاری‌ است چون در آن هویت فردی با گسستی اولیه مواجه می‌شود: جدایی از خانوادۀ بیولوژیکی که «ردپایِ شبح‌وارش در حالات و وجنات فرد به جا می‌ماند و…

قصه‌های دیجیتال زندگی (Digital Life Stories)

بعضی از منتقدانِ خودزندگی‌نگاری می‌گویند قصه‌های دیجیتال زندگی با مشابه‌های مکتوب‌شان تفاوت دارند. مایکل هاردی این قصه‌ها را چنین تعریف می‌کند: نوعی روایت زندگی که «در [رسانه‌ای] با چهارچوب‌های داده‌های دیجیتال تهیه و مصرف می‌شود.» او می‌گوید در فضای دیجیتال…

قصه‌های تبارشناختی (Genealogical stories)

قصه‌های تبارشناختی روشی برای ثبت تاریخچۀ خانوادگی‌اند که با ترسیم شجره‌نامۀ فرد، هویتش را مکان‌یابی، تعریف ‌و مشخص می‌کند و به آن اعتبار می‌بخشد. موضوع اصلی این قصه‌ها «شجره‌نامۀ» آباو‌اجدادی ا‌ست که باید بر اساسِ اسناد و پیشینۀ نسلی باشد…

شهادت‌نامه (Testimonio)

اصطلاح شهادت‌نامه در زبان اسپانیایی به مفهوم حقوقی یا مذهبی‌ شهادت دادن یا شاهد بودن اشاره دارد. جان بِوِرلی شهادت‌نامۀ آمریکای لاتینی را این‌طور تعریف می‌کند: «روایتی به بلندیِ رمان یا رمانِ کوتاه، به شکل کتاب یا جزوه از زبان…

شخصی‌نگاری (Autotopography)

در طول زمان، وسایل شخصیِ ماندگار فرد، چنان ردی بر «روان»‌ش باقی می‌گذارند که به ابژه‌هایی خودزندگی‌نامه‌ای تبدیل می‌شوند. جنیفر اِی. گونسالس اصطلاح شخصی‌نگاری را برای تعریف همین فرایند ابداع کرد. گاهی این وسایل شخصی چیزهایی کاربردی مثل لباس و…

روایت نوکیشی (Conversion narrative)

روایت نوکیشی حول محور تحولی بنیادین از خودِ خطاکار «قبلی» به خود هدایت‌یافتۀ «بعدی» ساخته می‌شود. الگوی متعارف روایت‌ نوکیشی دربرگیرندۀ سقوط به «شبِ» مصیبت‌بار، آشفته‌ و «تاریک روح» است که در پی آن «فریادی برای کمک» بلند می‌شود، تحولی…

روایت سفر (Travel narrative)

اصطلاح فراگیر روایت سفر فرم‌هایی متعدد را در بر می‌گیرد: سفرنامه، یادداشت روزانۀ سفر، (شبه)قوم‌نگاری، روایت‌های ماجراجویی، روایت‌های جست‌وجو، روایت‌های «نامه‌ای به خانه» و روایت‌های فرار اگزوتیک. پیشینۀ روایت‌های سفر مفصل است. در جهان غرب، خیلی پیش از اختراع دستگاه…

روایت زندگی معنوی (Spiritual life narrative)

روایت زندگی معنوی مسیر دستیابی راوی به شکل خاصی از آگاهی و شناخت را توصیف می‌کند و نشان می‌دهد چگونه او «به شناختی نجات‌بخش رسیده و نوعی روشن‌بینی درونی» دربارۀ قدرتی استعلایی در او ایجاد شده است. روایت زندگی معنوی…

روایت زندگی قومی (Ethnic life narrative)

روایت زندگی قومی نوعی روایت خودزندگی‌نامه‌ای است که توسط جوامع قومی پدید می‌آید. نویسندگان احتمال دارد ملیت مشترک داشته باشند یا در کشورهای مختلف زندگی ‌کنند. این نوع روایت‌ها با نوعی هویت قومی سروکار دارند که حول محور گذشته‌های چندگانه…

روایت زندان (Prison narrative)

روایت زندان نوعی روایت اسارت است که در دورۀ حبس یا پس از آن نوشته می‌شود. روایت‌هایی که درون زندان نوشته می‌شوند اغلب فرصتی برای زندانی فراهم می‌آورند تا در دل نظامی که برای انسانیت‌زدایی از زندانی و تبدیلش به…

روایت خودیاری (Self-help narrative)

این ژانر از روایت‌های روزمره مردم را تشویق می‌کند قصه‌هایشان دربارۀ نوعی اعتیاد یا وابستگی را که خواهان رهایی از آن هستند برای دیگران بگویند. الگوی کلیشه‌ای روایت خودیاری چنین اجزایی دارد: شرح سقوط خود به ورطۀ زوال یا هوسرانی،…

روایت تروما (Trauma narrative)

تروما معادل یونانی واژۀ «زخم» است و تجربۀ وحشت یا شوک شدیدی را توصیف می‌کند که یاد و خاطره‌اش مشکل‌آفرین است. لی گیلمور می‌گوید «موضوع روایت‌های تروما، هم روایت فردی ا‌ست که می‌کوشد معنای تجربه‌ای تکان‌دهنده در بافتی خاص را…

روایت بردگی (Slave narrative)

روایت بردگی یکی از انواع روایت زندگی‌ است که یک بردۀ سابقِ فراری یا آزادشده دربارۀ اسارت، ظلم و سرکوب جسمی، اقتصادی و عاطفی، فرار از بردگی و رسیدن به نوعی آزادی می‌نویسد. روایت‌های بردگی در ایالات متحده معمولاً پیش…