کتاب تاریکخانه تأملی است بر سوگ و کاوشی است در حافظه. این اثر، نخستین کتاب برایان دیلون است که خیلی زود و پیش از بیست سالگی والدینش را از دست داده بود. او پانزدهساله بود که مادرش بر اثر اختلالی نادر در دستگاه ایمنی درگذشت و پنج سال بعد، پدرش در پی حملهٔ قلبی از دنیا رفت. به گفتهٔ خودش، دیوار دوگانهٔ مرگ والدینش، انباری از خاطرات را برایش ساختند. این اثر ترکیبی از مموار و پژوهش است: دیلون همزمان که خاطرات روزهای گذشتهاش را مرور میکند، میکوشد به ژرفای حافظه و فقدان هم برسد و آن را بهتر درک کند.
تاریکخانه در سال ۱۹۹۳ آغاز میشود، زمانی که دیلون بیستوچهارساله برای واپسین بار خانهٔ نیمهمستقل در دوبلین را که او و برادرانش در آن متولد شده بودند، ترک میکند. خانه اکنون خالی است و «هیچ خانهای نمیتواند بیش از خانۀ خالی پر از ویرانههای گذشته باشد.» بسیاری از خاطرات دیلون از آخرینها هستند: آخرین تعطیلات خانوادگی، واپسین نگاه به چهرهٔ مادرش، آخرین نگاه به پیکر پدرش، آخرین مشاجره با برادرانش. خودبیمارپنداری که او از آن رنج میبرد نیز به همان اندازه بر پایان متمرکز است. او برای مرور این خاطرات تلخ و کندوکاو در رنجش، از نوشتههای ادبا و فیلسوفهایی مختلفی همچون برگسون، بورخس، باشلار، بارت و بنیامین کمک میگیرد.
دیلون در کتابش به شیوۀ بهنسبت متفاوتی متوسل میشود تا خاطراتش را تعریف کند. او هر فصل از کتاب را به یک شی اختصاص میدهد تا بتواند خاطرات چندپاره و گسسته شدهاش را کنار هم جمع کند: مثل خانه، اشیا، آلبومهای عکس، اجساد و مکانها. دلیلش این است که اعتقاد دارد حافظۀ انسان صرفاً فرایند یا پروسۀ حفظ و بازخوانی نیست بلکه بیشتر شبیه فضایی است که با انبوهی از اشیا پر شده. بنابراین در ایدۀ او اشیا و خاطرات با هم پیوند مستقیمی دارند و همدیگر را تداعی یا حتی تکمیل میکنند.
برایان دیلون (متولد 1969)، نویسنده و جستارنویس، استاد دانشگاه و ژورنالیست ایرلندی است. او به عنوان نویسندۀ آزاد، برای نشریات معتبری مثل نیویورکر، نیویورکتایمز و گاردین مقاله و مطلب نوشته. دیلون دبیر بخش بریتانیای نشریۀ فرهنگیهنری Cabinet و دانشیار رشتۀ نویسندگی انتقادی کالج سلطنتی هنر است. ضمن اینکه به عنوان کیوریتور در چند گالری و نمایشگاه هم فعالیت کرده است.
کتاب تاریکخانه را محمدحسین واقف ترجمه کرده و بهزودی از سوی نشر اطراف منتشر خواهد شد.
