روایت درمانی چیست؟
یکی از این روشهای نوینی که در سالهای اخیر در روانشناسی مورد توجه قرار گرفته، روایت درمانی است؛ روشی خلاقانه که بر اساس داستانها و تجربیات فردی بنا شده. زمانی که آدمها هویتشان را گم کرده باشند، این رویکرد به…
دسته روایت و حوزههای دیگر
هویت روایی چیست؟ | از خودشناسی تا داستانسرایی
هویت روایی قصۀ زندگیِ گذشته و زندگیِ پیش روی آدمهاست؛ مفهومی است که گذشته و آیندۀ ما را در هم ترکیب میکند تا به زندگیمان معنا و هدف ببخشد. به عبارت دیگر، در هویت روایی ما بخشهایی از داستان زندگی…
مستندنگاری چیست؟ | اهمیت مستندنگاری کار در رشد سازمان و کسبوکار
مستندنگاری یا مستندسازی در سادهترین شکلش، ثبت و ضبط و ذخیرۀ یک موقعیت است. این موقعیت میتواند زندگی یک انسان، سرگذشت یک مکان، اتفاقات تاریخی یا حتی مسائل خیلی سادهتر باشد. احتمالاً پس از شنیدن این واژه اولین تصویری که…
روش تحقیق کیفی چیست و انواع آن کدام است؟ | رویکرد پژوهش روایی در پژوهش کیفی
تحقیق کیفی یکی از روشهای پژوهشی است که بر روی گردآوری دادههای غیرعددی تمرکز دارد. در این شیوه، پژوهشگر از رویکردهایی کیفی مثل مصاحبه و پرسشنامه برای جمعآوری اطلاعات استفاده میکند و با کمک آنها دست به تحلیل و نتیجهگیری…
داستان برند یا برند استوری چیست؟
داستان برند (Brand Story) فراتر از محتوا و روایت صرف است. این داستان خیلی بیشتر از آن چیزهایی است که شما در تبلیغات سایتتان مینویسید، در متن بروشور میآورید یا به مشتریان و سرمایهگذارانتان میگویید. قصۀ برند فقط آن چیزهایی…
سفرنامه چیست و چگونه سفرنامه بنویسیم؟
اصطلاح فراگیر روایت سفر فرمهایی متعدد را در بر میگیرد: سفرنامه، یادداشت روزانۀ سفر، (شبه)قومنگاری، روایتهای ماجراجویی، روایتهای جستوجو، روایتهای «نامهای به خانه» و روایتهای فرار اگزوتیک. پیشینۀ روایتهای سفر مفصل است. در جهان غرب، خیلی پیش از اختراع دستگاه…
ارباب حلقهها و ۱۱ سپتامبر | مرز بین فانتزی و واقعیت کجاست؟
داستانی فانتزی دربارۀ «سرزمین میانه» بسیار بیربط به واقعیات سیاسی معاصر به نظر میرسد. اما این داستان همهخوان (بر خلاف دیدگاههای رایج دربارۀ آن، که معمولاً امثالش را زودگذر، تفننی و یکبارمصرف میدانند) نهتنها میتواند دوام بیاورد، بلکه گویی برای…
خوانش روایتشناسانهی تصویر
روایتشناسی چهارچوبی نظری برای فهم روایت است، اما مطابق با مفروضات این رویکرد روایت صرفاً از طریق کلمات مکتوب برساخته نمیشود، بلکه تصاویر هم میتوانند ماهیتی روایی داشته باشند. در نگاه اول، تصویر صرفاً «گوشهای از واقعیت» را به نمایش…
ساختار روایت در لالاییهای ایرانی
لالاییهای ایرانی بخشی از فرهنگ شفاهی و فرهنگ عامهی مردم این سرزمیناند. سالها سینهبهسینه نقل شدهاند و از مادر به فرزند رسیدهاند. نخستین سرایندگان این ترانههای عامیانه مشخص نیستند اما بیشک مادرانی بینام و نشان در هر خانه و کوچه…
خودمردمنگاری، تلفیقی از خودزندگینامهنویسی و مردمنگاری
خودمردمنگاری (autoethnography) رویکردی پژوهشی و نوشتاری است که تلاش دارد با توصیف و تحلیل نظاممندِ تجربهی شخصی به درکی از تجربهی فرهنگی برسد. این رویکرد روشهای متعارف پژوهش و بازنمایی دیگران را به چالش میکشد و پژوهش را عملی سیاسی…
روایت و انسانشناسی | استفاده از قصه در انسانشناسی
انسانشناسان نیز بهنوعی قصهگو هستند. ما انسانشناسها قصه میگوییم: قصههای دیگران، قصههای خودمان و قصههایی دربارهی قصههای دیگران. اما دربارهی انسانشناسی و قصهگویی که میاندیشم، مقولهی دیگری نیز به ذهنم خطور میکند و آن انسانشناسی بهمثابه قصهگویی نظری است. انسانشناسی…
روایت و شهرسازی | چطور روایتهای فاجعه باعث تابآوری شهرها میشوند؟
بسیاری از شهرها در طول تاریخ ویران شدهاند؛ چپاول شده یا به لرزه درآمدهاند، گاه سوخته گاه بمباران شدهاند، زمانی زیر آب رفته و زمانی قحطی کشیدهاند، فصلی ردّ اشعه را به خود دیدهاند و فصلی هجوم فساد و آلودگی…
روایت و ترجمهپژوهی | ترجمه آیینهی متن مبدأ است یا بازروایت؟
در چند دههی اخیر مفهوم «روایت» همواره بخشی از واژگان نظری بسیاری از علوم، بهخصوص علوم انسانی، بوده و تعاریف زیادی در شاخههای مختلف (و حتی در یک شاخهی علمی) از آن ارائه شده است. ترجمهپژوهان نیز در طول این…
روایت و پژوهش | پژوهش روایی چیست؟
این روزها دربارهی پژوهش روایی زیاد میشنویم اما به نظر میرسد تعریف دقیق و مشخصی از این مفهوم نداریم. پژوهش روایی تلاشی است برای بهرهگیری از روایت و قصه با هدف شناخت و فهمِ جنبههای مختلف زندگی انسانی؛ تلاشی که…
روایت و موسیقی | طرح مسئله
الف. وجود روایت در موسیقی در مصاحبهای از من پرسیده شد: «قطعهای نام ببرید که روایی نباشد.» واضح است که مصاحبهکننده وجود روایت در موسیقی را بدیهی میدانست، در حالی که نویسندگانِ اکثر نوشتههای مربوط به این حوزه نظری دیگر…
روایتدرمانی چیست و سازوکارش چطور است؟
رخدادهایی که در زندگی برایمان پیش میآیند، قصهها و روایتهای شخصی ما را میسازند. قصهی زندگی بیشتر مردم عمدتاً رضایتبخش است، اما برخی خودشان را اساساً با رخدادهای ناخوشایندی تعریف میکنند که در گذشته تجربه کردهاند. روایتدرمانی به افرادی که…
روایت و رسانه
برخی معتقدند که فرآیند اصلی کار رسانه، روایتگری است، آن هم نوعی از روایتگری که قصد سودآوری دارد. هلن فولتون، استاد دانشگاه بریستول، در فصل اول کتاب روایت و رسانه (انتشارات دانشگاه کمبریج، ۲۰۰۵) این مفهوم را توضیح داده است.…
روایت و رواندرمانی | روایت ستون اصلی هویت ماست
امین معلوف در مقالهی درخشانش دربارهی فردیت انسان نوشته است: «به الگویی میماند که روی پوستی که محکم کشیدهشده رسم شده باشد. کافی است قسمتی از آن را لمس کنید یا تماس کوچکی با آن داشته باشید تا شخص واکنشی…
روایت و جامعهشناسی
موضوع بسیاری از پژوهشهای روایی در رشتۀ جامعهشناسی، هویت شخصی و اهمیت آن است. تا پیش از پیدایش جوامع مدرن، چنین میپنداشتند که همۀ اعضای جامعه هویت ثابتی دارند و این هویت بر مبنای اصلونسب خانوادگی، طبقۀ اجتماعی و عواملی…
روایت و حقوق
پژوهشهای حقوقی با مفهوم روایتمندی ارتباط نزدیکی دارند مخصوصاً در سنت انگلوساکسون که رویۀ قضایی مبتنی بر احکام حقوقی دادگاههای گذشته است. در واقع همۀ قوانین را میتوان به منزلۀ یک چکیدۀ انتزاعی از دعاوی فردی درنظر گرفت. روایت، راه…
